2026 – Wernisaż wystawy prof. Stanisława Baja pt. „Chrystus Frasobliwy w szkicach ze zbiorów ks. Pawła Śmigla” w sieradzkim Centrum Kultury

Sieradz, 2 października 2026

Zapraszam do obejrzenia 72 zdjęć z wernisażu wystawy prof. Stanisława Baja pt. „Chrystus Frasobliwy w szkicach ze zbiorów ks. Pawła Śmigla”, który odbył się w piątek, 2 października 2026 roku, w sieradzkim Centrum Kultury. Wystawa została zorganizowana na zaproszenie ks. Pawła Śmigla, proboszcza parafii pw. św. Michała Archanioła w Dąbrowie Wielkiej.

Warto wspomnieć, że prezentowane szkice Chrystusa Frasobliwego powstały w szczególnych okolicznościach – na sali szpitalnej, podczas pobytu profesora po poważnej operacji. Tym bardziej poruszające jest to, że właśnie w czasie choroby i cierpienia powstały dzieła poświęcone Chrystusowi Frasobliwemu – Temu, który w swoim cierpieniu pozostaje tak bliski człowiekowi.

W wernisażu, w którym miałem zaszczyt uczestniczyć, zgromadziło się liczne grono miłośników sztuki, mieszkańców Sieradza oraz zaproszonych gości, wśród których znalazł się również prezydent Sieradza Paweł Osiewała. Wszyscy przybyli, aby zobaczyć wyjątkową kolekcję szkiców, a także spotkać się z prof. Stanisławem Bajem i bliżej poznać jego twórczość.

Wystawa poświęcona Chrystusowi Frasobliwemu prezentuje szkice pochodzące ze zbiorów ks. Pawła Śmigla, który posiada prawdopodobnie jedną z największych, a być może największą w Polsce prywatną kolekcję rzeźb i wizerunków Chrystusa Frasobliwego. To wyjątkowa okazja, aby zobaczyć prace znakomitego artysty, a jednocześnie zatrzymać się przy jednym z najbardziej poruszających i charakterystycznych motywów polskiej sztuki religijnej.

Serdecznie zachęcam wszystkich do odwiedzenia wystawy, która będzie dostępna do 31 października 2026 roku w sieradzkim Centrum Kultury.

Pozwoliłem sobie również przytoczyć fragment tekstu zamieszczonego w specjalnym biuletynie wydanym z okazji wernisażu, poświęconym profesorowi Stanisławowi Bajowi oraz Chrystusowi Frasobliwemu.

A pod zdjęciami, które z wielką radością wykonałem podczas tego wyjątkowego wydarzenia, pragnę przytoczyć niezwykłą, wręcz mistyczną „Litanię do Chrystusa Frasobliwego”, ułożoną przez ks. Pawła Śmigla.

Kiedy podążamy za Jezusem, nie ma miejsca na ostateczny mrok ani rozpacz – jest światłość, radość i nadzieja płynąca z kroczenia za naszym Panem, Jezusem Chrystusem, oraz oczekiwania na spotkanie z Nim w chwale Nieba.

Niech więc ta cała zakładka będzie wyrazem naszej/mojej miłości do Boga – Tego, ku któremu w pokorze zmierzamy. Niech będzie również chwilą zatrzymania, refleksji i spojrzenia na Chrystusa, który w swoim cierpieniu pochyla się nad ludzkim losem.

Panie Profesorze, Księże Pawle – dziękuję w imieniu nas, sieradzan, za to niezwykłe piękno, za ukazanie w tych wyjątkowych szkicach oblicza naszego Zbawiciela oraz za możliwość zatrzymania się przy tajemnicy Jego cierpienia, miłości i nadziei.

Łukasz Piotrowski

***

DSC_1524-2x

„Maluję moje życie, udręki, pragnienia i tęsknoty, moją Mamę, sąsiadów, gnój, szarość pola, noc, poranne pianie koguta. Maluję chłopskość w jej codzienności, szarość w jej różnych odcieniach. To ona nadaje ton wszystkiemu, z niej się bierze cała chłopska pospolitość, ale i siła. Dzisiaj coraz bardziej nie wiadomo jaki jest chłopski świat, coraz trudniej zajrzeć w jego twarz, chwycić za rękaw jego szarej marynarki, by zapytać jaki on jest. Kiedy odchodzą chłopi, bo odchodzą, odchodzi przecież wieś, która sama sobie radziła z życiem, miłością, kulturą, wiarą… Sama wymyśliła dla siebie i dla nas swe wielkie dzieło Chrystusa Frasobliwego. Sama się leczyła i sama się straszyła wymyślając sobie tysiące duchów, strachów, diabłów. Jeśli taka wieś odchodzi, to choć po niej zostanie parę portretów. Jak na kamieniu niech się odcisną ślady, że tu na skraju świata żyli ludzie, kochali się, cierpieli i umierali. Blisko polskiej duszy, blisko bliziutko ziemi…” (prof. Stanisław Baj).

DSC_1480

Samotny Chrystus w łodzi, płynącej po tafli rzeki Bug. To jeden z wielu szkiców autorstwa prof. Stanisława Baja, które można podziwiać na wystawie w sieradzkim Centrum Kultury.

***

Prof. Stanisław Baj uznawany jest za jednego z najwybitniejszych współczesnych polskich malarzy. Jest również cenionym pedagogiem i profesorem Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Jego bogaty dorobek artystyczny oraz wieloletnia działalność pedagogiczna stanowią ważny wkład w rozwój polskiej sztuki współczesnej, a jego twórczość od lat przyciąga uwagę miłośników sztuki zarówno w Polsce, jak i za granicą.

Urodzony w 1953 roku w Dołhobrodach, Stanisław Baj szczególne miejsce w swojej twórczości poświęca pejzażowi i portretowi. Jednym z najważniejszych motywów jego malarstwa jest rzeka Bug, będąca nie tylko elementem rodzimego krajobrazu, lecz także symbolem pamięci, przemijania i zakorzenienia.

W swoich obrazach artysta potrafi uchwycić nie tylko piękno natury, ale również głębię ludzkiego doświadczenia i emocji. Szczególnie poruszające są jego portrety mieszkańców nadbużańskich wsi oraz wizerunki matki, w których prostota codziennego życia spotyka się z niezwykłą siłą wyrazu.

Twórczość Stanisława Baja jest hołdem dla prostoty, autentyczności i człowieka, a zarazem wyrazem głębokiej więzi z rodzinną ziemią i krajobrazem nadbużańskim. Jego malarstwo skłania do zatrzymania się, uważnego spojrzenia i dostrzeżenia piękna ukrytego w pozornie zwyczajnych ludziach, miejscach i chwilach. Kiedy zajrzymy do biuletynu wydanego z okazji wernisażu w sieradzkim Centrum Kultury, możemy przeczytać:

Temat Chrystusa Frasobliwego od lat fascynuje prof. Baja. Malując w swojej pracowni w stodole portrety sąsiadów zauważył, że bardzo często przysiadali oni w naturalnej pozie podobnej do tej z wizerunków Chrystusa Frasobliwego. Wspierali głowę jedną ręką, a drugą swobodnie opuszczali, przysiadali w zamyśleniu, przypominającym pozę Frasobliwego, ale to zamyślenie było bardziej pogodne, jakby szukali w niej wytchnienia. Na przestrzeni lat artysta wykonał setki portretów swojej matki, a wiele z nich przedstawia zafrasowaną kobietę siedzącą z podpartą głową. Dociekanie malarza sprowadza się do szukania postawy refleksji, do obserwacji co się dzieje w człowieku, który podpiera głowę ręką i wchodzi w pewien wymiar dialogu z sobą, czy z Bogiem. To postawa, która go intryguje, jak żadna inna powoduje, że zaczynamy pytać – Czy wszystko w porządku? W człowieku, który wspiera głowę ręką widać mocowanie się ze sobą lub szukanie realnego odpoczynku, jest to scena bardzo nasycona emocjonalnie. Dawna wieś stworzyła sobie Frasobliwego jako kogoś, z kim miała bliską więź, z kimś, kto jest uosobieniem wszechświata i boskich sił stwórczych. Frasobliwy to postać Chrystusa, który jest bliski chłopskiemu losowi i jego ciężkiej doli, a jednocześnie, który pokrzepia w codziennym trudzie.

Prof. Baj przebywając w szpitalu z powodu poważnej operacji przeżywał trudne chwile i wykonał wtedy w swoim szkicowniku ponad 30 szkiców Chrystusa Frasobliwego, w tym również Frasobliwego nad jego ukochaną rzeką Bug. Na końcu cyklu umieścił samotnego Chrystusa w łodzi płynącej po tafli rzeki Bug. Kiedyś, podobnie, namalował swoją matkę w łodzi płynącą Bugiem, w pewnym zawieszeniu pomiędzy dwoma brzegami. Szkice Frasobliwego powstałe w szpitalu profesor przekazał ks. Pawłowi Śmiglowi, który zaprezentował je na wystawie w kościele w Dąbrowie Wielkiej a dziś prezentowane są w Sieradzkim Centrum Kultury.

Te szkice mówią o próbie odnajdywania we Frasobliwym ukojenia w tak trudnej sytuacji, jaką jest pobyt w szpitalu oraz o poszukiwaniu w Nim pociechy, jakiej przez wieki wypatrywali chłopi. Mówią o współodczuwaniu Boga w trudnej doli ludzkiej, kiedy losy są niepewne, kiedy zdarzenia historyczne odbierają nadzieję na poprawę sytuacji, kiedy mamy świadomość kruchości życia, kiedy życie rozsypuje się jak grudka ziemi w dłoniach.

Prof. Stanisław Baj nie ucieka od swojej chłopskiej tożsamości, jest prawdziwy. Podczas swojej wystawy malarstwa w Galerii Opera w Teatrze Wielkim w Warszawie wyeksponował również prace rzeźbiarskie artystów, którzy go inspirowali. Wśród nich znalazły się dzieła ludowych, nieprofesjonalnych twórców Koguciuka, Śledzia, Albiczuka, a także rzeźba Chrystusa Frasobliwego ks. Pawła Śmigla. Podczas wystawy rysunków Frasobliwego w zabytkowym kościele w Dąbrowie Wielkiej 19 czerwca 2024 r., nastąpiło poświęcenie przydrożnej kapliczki słupowej Chrystusa Frasobliwego autorstwa Tomasza Lala, rzeźbiarza z Józefowa koło Biłgoraja. Następnie dokonano instalacji i poświęcenia repliki obrazu „Błogosławionych 108 męczenników polskich II wojny światowej” w 25. rocznicę beatyfikacji autorstwa prof. Stanisława Baja. Uczestnicy mogli oglądać wystawę rysunków zakomponowaną na stelażu obok ołtarza głównego. Później były prezentowane w Warszawie podczas przyznawania profesorowi nagrody im. Jana Cybisa za rok 2024 oraz w Muzeum Archidiecezjalnym Kardynała Karola Wojtyły w Krakowie w 2025 r. Po raz pierwszy także w kościele w Dąbrowie Wielkiej wybrzmiała Litania do Chrystusa Frasobliwego ułożona przez ks. Pawła Śmigla, do szkiców profesora Stanisława Baja.

Pod koniec 2024 r. fatalną decyzją rządową utworzono pas monitoringu w lesie nad rzeką Bug. Wzdłuż granicy z Białorusią na długości 170 km wykarczowano pas szeroki na ok. 15 metrów bezpośrednio przy rzece, zainstalowano kamery na słupach, niszcząc pierwotny, dziczy teren przybrzeżny. Prof. Stanisław Baj nie zgadzając się z tą decyzją napisał protest song – „Nie zgadzam się na to, co zrobiono”, który dołączył do każdego obrazu w Galerii Opera.

Chrystus Frasobliwy odpływa pomiędzy brzegami rzeki w dal. Samotny, coraz bardziej samotny… Ale nie osamotniony.

ks. Paweł Śmigiel
Bartłomiej Bart Dyrcz

***

***

Litania do Chrystusa Frasobliwego
– ułożona przez ks. Pawła Śmigla, proboszcza parafii pw. św. Michała Archanioła w Dąbrowie Wielkiej.

Chryste Frasobliwy, polskich chłopów, których już nie ma, zmiłuj się nad nami,

Chryste Frasobliwy, naszej zgryzoty życiowej,

Chryste Frasobliwy, braci „pokiereszowanych” przez życie,

Chryste Frasobliwy, naszych wątpliwości,

Chryste Frasobliwy, człowieka z pokąsaną duszą,

Chryste Frasobliwy, biedy moralnej, materialnej i intelektualnej,

Chryste Frasobliwy, słabej nadziei zrozpaczonych,

Chryste Frasobliwy, naszych dylematów „po której mam być stronie”,

Chryste Frasobliwy, Twojej mądrości, co jest dobre, a co jest złe,

Chryste Frasobliwy, naszego wyboru, bardziej „być czy mieć”,

Chryste Frasobliwy, uwikłanej przeszłości,

Chryste Frasobliwy, wczorajszego westchnienia zapłakanej matki,

Chryste Frasobliwy, mojego pytania „czy Ja umiem zrezygnować z siebie”,

Chryste Frasobliwy, naszych tęsknot o wolność decyzji,

Chryste Frasobliwy, pytający o granice tolerancji na tym świecie,

Chryste Frasobliwy, Miłości niekochanej,

Chryste Frasobliwy, umierających bezrefleksyjnie,

Chryste Frasobliwy, uzależnionych i pijanych od nienawiści,

Chryste Frasobliwy, czekający na moje nawrócenie,

Chryste Frasobliwy, od poplątanej miłości chłopca i dziewczyny,

Chryste Frasobliwy, rodziców umierającego dziecka,

Chryste Frasobliwy, zapłakanej wdowy,

Chryste Frasobliwy, samotnej matki i samotnego ojca,

Chryste Frasobliwy, opuszczonej żony i zdradzonego męża,

Chryste Frasobliwy, bezdomnej i bezdomnego,

Chryste Frasobliwy, dzieci, które nie mają prawa przyjść na ten świat,

Chryste Frasobliwy, od późnej starości,

Chryste Frasobliwy, schorowanego dziadka i babci,

Chryste Frasobliwy, Św. Augustyna – „niespokojne jest serce nasze, dopóki nie spocznie w Tobie”,

Chryste Frasobliwy, pytających „gdzie był Bóg, kiedy działo się takie zło”,

Chryste Frasobliwy, upragnionego macierzyństwa i ojcostwa,

Chryste Frasobliwy, oczernionego i poniżonego,

Chryste Frasobliwy, narkotyzujących się chłopców i dziewcząt,

Chryste Frasobliwy, nieuleczalnie chorych,

Chryste Frasobliwy, profesora, który patrzy na leniwych studentów,

Chryste Frasobliwy, znienawidzonych kapłanów,

Chryste Frasobliwy, mojego pytania, co mnie czeka na tamtym świecie?,

Chryste Frasobliwy, co ze mną będzie,

Chryste Frasobliwy, polskich patriotów nazwanych faszystami,

Chryste Frasobliwy, Quo Vadis Domine,

Chryste Frasobliwy, mojej skargi „jak człowiek mógł tak zrobić”,

Chryste Frasobliwy, sprzedających się za judaszowe srebrniki,

Chryste Frasobliwy, pytających „czy będzie wojna czy pokój”,

Chryste Frasobliwy, Polski zdradzonej przez sojuszników,

Chryste Frasobliwy, Polski walczącej o swoją tożsamość,

Chryste Frasobliwy, patrzący w Niebo,

Chryste Frasobliwy, modlitw wysłuchanych i tych jeszcze zawieszonych w próżni,

Chryste Frasobliwy, milczący i oczekujący,

Chryste Frasobliwy, mojego oczekiwania Zmiłuj się nad nami.

Koniec 😉

Zobacz także:

• Kościół pw. św. Michała Archanioła w Dąbrowie Wielkiej
• „Światowy fenomen” – Chrystus Frasobliwy w słowie i rzeźbach ks. Pawła Śmigla
• 2026 – Wernisaż wystawy prof. Stanisława Baja pt. „Chrystus Frasobliwy w szkicach ze zbiorów ks. Pawła Śmigla” w sieradzkim Centrum Kultury
• 2026 – Odpust ku czci św. Michała Archanioła w Dąbrowie Wielkiej
• 2026 – 87. rocznica upamiętniająca lotników poległych w walce o wolność Ojczyzny we wsi Kozy
• 2026 – Wielkanoc: Niedziela Zmartwychwstania Pańskiego
• 2026 – Uroczystość Objawienia Pańskiego
• 2025 – Odsłonięcie pomnika, memoriału 59 żołnierzy, weteranów Wojska Polskiego w 195. rocznicę Powstania Listopadowego
• 2025 – Parafialne Święto Dziękczynienia w Dąbrowie Wielkiej
• 2023 – Peregrynacja Matki Bożej w znaku Ikony Jasnogórskiej

***

Kościoły w naszym regionie:

• Kościół pw. św. Anny w Chojnem
• Kościół pw. św. Bartłomieja Apostoła w Charłupi Wielkiej
• Klasztor i kościół OO. Bernardynów pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Warcie
• Kościół pw. św. Klemensa w Wągłczewie
• Kościół pw. św. Michała Archanioła w Dąbrowie Wielkiej
• Kościół pw. św. Walentego w Kłocku