lukasz@sieradz-praga.pl
tel. 696-458-972

16 maja – św. Andrzej Bobola

Jednym z głównych patronów Polski od 2002 roku jest św. Andrzej Bobola – jezuita, męczennik okresu potopu szwedzkiego  i wojen kozackich XVII-wiecznej Polski, apostoł katolicyzmu na wschodnich kresach Rzeczpospolitej.

***

Relikwie św. Andrzeja Boboli były w Sieradzu

Strona1

W dniu 17 czerwca 1938 roku tłumy sieradzan podążały w kierunku dworca kolejowego, gdzie przygotowano wyjątkową uroczystość. Zamierzeniem władz i obywateli miasta było uczczenie relikwii polskiego świętego Andrzeja Boboli, które wracały z Rzymu do Ojczyzny. Budynek dworca udekorowano flagami narodowymi i girlandami kwiatów. W jego centralnym punkcie, na sieradzkim ludowym kilimie utkanym przez siostry urszulanki, powieszono portret Świętego. Pod nim ustawiły się poczty sztandarowe sieradzkich organizacji. W uroczystości wzięła udział kompania honorowa 31 Pułku Strzelców Kaniowskich. Specjalny pociąg, w którego składzie był wagon-kaplica wyłożony czerwonym adamaszkiem, wjechał na stację. Trumna Świętego, która po przekroczeniu granicy w Zebrzydowicach odbywała tryumfalny przejazd przez Polskę, była obsypana kwiatami. Przy trumnie zaciągnęli wartę honorową żołnierze sieradzkiego pułku. Zaszczytu dotknięcia srebrnej trumny Świętego dostąpili przedstawiciele miejscowych władz oraz ks. kanonik Walery Pogorzelski, przełożona sieradzkiego klasztoru urszulanek s. Antonina Tyszkiewicz i s. Magdalena Ziemacka, późniejsza przełożona warszawskiego domu przy ul. Gęstej.

Strona2
Nawiedzenie Sieradza przez relikwie św. Andrzeja Boboli. W czerwcu 1938 roku, po kanonizacji świętego przez Piusa XI, relikwie zostały przewiezione z Rzymu do Warszawy, po drodze nawiedzając m.in. Sieradz. Z prawej strony klęczy ks. Walery Pogorzelski, a za nim widzimy z lewej s. Antoninę Tyszkiewicz, przełożoną sieradzkiego klasztoru, oraz s. Magdalenę Ziemacką.

A tak oto w „Orędowniku” (nr 139 z 20 VI 1938, s. 8), dzienniku narodowym i katolickim wydawanym w Poznaniu, w artykule pt. Hołd Ziemi Sieradzkiej Świętemu Andrzejowi Boboli, opisano przebieg tej uroczystości:

W piątek o g. 13.15 przybył na dworzec w Sieradzu pociąg z relikwiami św. Andrzeja Boboli. W czasie 8-minutowego postoju cała Ziemia Sieradzka złożyła hołd św. Męczennikowi. Wśród wielotysięcznych rzesz wiernych nie brakło nikogo: zjawili się przedstawiciele z najdalszych zakątków powiatu sieradzkiego. Przybyła procesja z kolegiaty sieradzkiej oraz z Charłupi Wielkiej, duchowieństwo świeckie i zakonne, konwent ss. urszulanek, wojsko z orkiestrą, przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, wszystkie organizacje katolickie, cechy ze sztandarami, młodzież oraz nieprzebrane tłumy wiernych. Gmach stacji kolejowej udekorowano bogato kwiatami i girlandami. Na powitanie relikwii orkiestra wojskowa odegrała hymn narodowy.

Również w Zduńskiej Woli i Łasku witano Świętego. W Zduńskiej Woli już o g. 12.15 wyruszyła z kościoła procesja na dworzec kolejowy. Uczestniczyły w niej wszystkie organizacje. Gdy pociąg z relikwiami zatrzymał się na dworcu, zapanowało uroczyste skupienie. Trumna została wystawiona na widok publiczny. Odmówiono modlitwy, po czym pociąg pojechał dalej. W Łasku uczczono relikwie św. Andrzeja Boboli wielką manifestacją. Na dworzec przybyło ponad 4 tysiące ludzi, w tym delegacje wszystkich organizacji. W miejscowej prasie opisano także hołd oddany świętym szczątkom w Łodzi. Także tam w uroczystości uczestniczyły tłumy łodzian i żołnierze wraz z dowódcą DOK w Łodzi gen. Wiktorem Thomme.
W Warszawie szczątki Świętego witał marszałek Edward Rydz-Śmigły na czele członków rządu. Nazajutrz w ceremonii powitania na Placu Zamkowym uczestniczył prezydent Ignacy Mościcki, który złożył na trumnie z relikwiami jako wotum swój Krzyż Niepodległości z Mieczami. Obecni byli księża biskupi, przedstawiciele sejmu, senatu, rządu i wojska.

Święty Andrzej Bobola urodził się w 1591 roku w Strachocinie, nieopodal Sanoka, w rodzie znanym od XIII wieku, który od wieku XV osiadł w Ziemi Sandomierskiej. Ojciec Andrzeja — Mikołaj Bobola był dzierżawcą sołectwa strachocińskiego, wchodzącego w skład dóbr królewskich. Bobolowie pieczętowali się herbem Leliwa. Andrzej Bobola nauki humanistyczne i retorykę zgłębiał w Wilnie. Tu 31 lipca 1611 roku, mając 20 lat, wstąpił do Towarzystwa Jezusowego. W 1613 roku przyjął śluby proste. Studiował filozofię na Akademii Wileńskiej. Święcenia kapłańskie otrzymał w roku 1622. Początkowo pracował w Nieświeżu. Okazał się natchnionym kaznodzieją i odważnym kapłanem. Swą kapłańską posługę pełnił potem w Wilnie, Bobrujsku, Warszawie, Łomży, Płocku i Pińsku. W 1625 roku odznaczył się niezwykłą odwagą i poświęceniem, gdy w czerwcu Wilno nawiedziła epidemia morowego powietrza. W roku 1630, po złożeniu uroczystej profesji zakonnej, został przełożonym nowo powstałego domu w Bobrujsku. Po wielu podróżach, wpisanych w trud życia misjonarza, w 1652 roku o. Andrzej osiadł w Pińsku, gdzie głosił kazania w kościele św. Stanisława.

Praca duszpasterska na tych terenach była arcytrudna. Kozacy, nazwani przez króla Zygmunta III Wazę szumowinami ludzkimi zebranymi z łotrów rozmaitych narodowości, nieustannie zagrażali mieszkańcom Pińska i okolic. Bobola otrzymał przydomek łowcy dusz – duchochwata, gdyż pod jego wpływem wielu prawosławnych przeszło na katolicyzm. Ogień Bożej miłości, który palił się w jego sercu, promieniował i zapalał innych. Nazywano go apostołem Pińszczyzny i Polesia. Uwielbiał cytować św. Pawła: W życiu i w śmierci należę do Pana.

Trwał wtedy wciąż konflikt rozniecony przez powstanie Bohdana Chmielnickiego. W dniu 16 maja 1657 roku Pińsk został zajęty przez oddziały Kozaków, którym przewodził Jan Lichy. W pobliżu folwarku Predyła jezuita został pojmany i zamordowany w Janowie Poleskim. Zachował się opis tortur. Kozacy przywiązali go do drzewa, bili po twarzy, wybijając zęby, wyrywali paznokcie i przypalali ogniem. Po dwóch godzinach tortur, gdy o. Andrzej wzywał Jezusa, jeden z katów zabił go szablą. Po latach zapomniano, gdzie złożono ciało o. Andrzeja, ale misjonarz przypomniał o sobie w objawieniu, którego dostąpił rektor jezuickiego kolegium Marcin Godebski. Bobola prosił go o odnalezienie swego ciała, a w zamian obiecał szczególną opiekę nad całym kolegium. Rektor odnalazł trumnę i stwierdził, że pomimo upływu wielu lat ciało męczennika było w stanie nienaruszonym. W 1712 roku podjęto starania o beatyfikację zamordowanego jezuity.

Kościół, mając na względzie zasługi o. Boboli, gromadził świadectwa świętości niezłomnego apostoła. Andrzej Bobola w 1819 roku ukazał się dominikaninowi o. Korzenieckiemu i zapowiedział, że Polska zostanie wskrzeszona, a on sam zostanie jej patronem. Na ołtarze wyniósł go w 1853 roku papież Pius IX. Mumifikowane naturalnie zwłoki Boboli przez długie lata otaczane były czcią w kościele parafialnym w Połocku. W 1922 bolszewicy zabrali je jako osobliwość do Gmachu Higienicznego Wystawy Ludowego Komisariatu Zdrowia w Moskwie. W maju 1924 relikwie – jako rodzaj zapłaty za pomoc w czasie głodu – przekazano Stolicy Apostolskiej. Po odzyskaniu niepodległości Episkopat Polski podjął starania mające na celu kanonizację bł. Andrzeja. W 1938 roku kanonizował go papież Pius XII. Od 17 czerwca 1938 relikwie znajdują się w Warszawie, gdzie złożono je w nowo wybudowanym Sanktuarium św. Andrzeja Boboli przy ul. Rakowieckiej. W dniu 16 maja 2002 roku św. Andrzej Bobola został ogłoszony jednym z Patronów Polski. Sanktuarium św. Andrzeja znajduje się również w Strachocinie.

Andrzej Ruszkowski
„Na Sieradzkich Szlakach” nr 4/2013

 
***
 
Strona3
Relikwie św. Andrzeja Boboli staraniem ks. dr. Mariana Bronikowskiego, proboszcza parafii pw. Wszystkich Świętych w Sieradzu, znajdują się w prastarej sieradzkiej kolegiacie, 17 października 2011 roku
 
Strona4
Masywna relikwia św. Andrzeja Boboli, wykonana z brązu, niesiona w uroczystej procesji Bożego Ciała,
która 4 czerwca 2015 roku wyruszyła z sieradzkiej kolegiaty
 
Strona5
Relikwie św. Andrzeja Boboli niesione przez Rycerzy Kolumba.
Zdjęcie przedstawia procesję do kościółka św. Ducha w dniu Zesłania Ducha Świętego – na pierwszym planie ks. dr Marian Bronikowski oraz s. Maria Migdał i s. Janina Świniarska ze Zgromadzenia Sióstr Urszulanek SJK w Sieradzu, 24 maja 2015 roku
 
***
 
Tryumfalny przewóz relikwii św. Andrzeja Boboli
z Rzymu do Polski w czerwcu 1938 roku
 

Ciało świętego przebyło długą drogę przez Jugosławię, Węgry i Czechosłowację. Wzdłuż torów i na stacjach kolejowych tłumy wiernych klękały i witały powracającego do Polski jej przyszłego patrona. Specjalny pociąg 11 czerwca 1938 r. przekroczył granicę w Zebrzydowicach.

Trumna z relikwiami przez Kraków, Katowice, Poznań, Łódź i Sieradz trafiła do Warszawy, gdzie po dwóch dniach uroczystości znalazła swoje miejsce w kaplicy jezuitów przy Rakowieckiej 61. Srebrna trumna z ciałem świętego znajduje się w Warszawie po dziś dzień przed ołtarzem sanktuarium jego imienia.

Poniżej pragnę zaprezentować fotoreportaż z powrotu do Polski relikwii św. Andrzeja Boboli, który ukazał się w specjalnej jednodniówce wydanej z tej okazji w 1938 roku.

Andrzej Bobola 1
Uroczysty akt kanonizacji w bazylice św. Piotra.
Prokurator kanonizacji prosi siedzącego na tronie Piusa XI o zaliczenie bł. Andrzeja Baboli w poczet świętych

Andrzej Bobola 2
Papież Pius XI podczas uroczystości kanonizacyjnych

Andrzej Bobola 4
Ojciec święty błogosławi wiernych zebranych przed bazyliką św. Piotra

Andrzej Bobola 3
Trumna z relikwiami św. Andrzeja Boboli

Andrzej Bobola 5
Relikwie św. Andrzeja Boboli w Krakowie. Na pierwszym planie widać abp. Adama Stefana Sapiechę,

metropolitę krakowskiego (od 1946 r. kardynała)

Andrzej Bobola 6
Kapłan wyciąga rękę, aby dotknąć trumny z relikwiami.

Wielu wiernych dotykało trumny książeczkami do nabożeństwa i innymi przedmiotami kultu

Andrzej Bobola 7
Trumna z relikwiami na dworcu w Katowicach

Andrzej Bobola 8
Ołtarz polowy przed dworcem Łódź Kaliska

Andrzej Bobola 9
Prezydent Ignacy Mościcki kładzie Krzyż Niepodległości z mieczami na trumnie świętego

Andrzej Bobola 10
Procesja z relikwiami na pl. Unii Lubelskiej w Warszawie

Andrzej Bobola 11
Powitanie relikwii w kaplicy jezuitów przy ul. Rakowieckiej w Warszawie

Andrzej Bobola 12
Relikwie św. Andrzeja Boboli umieszczono przed ołtarzem głównym sanktuarium wybudowanym w latach 1980-89