lukasz@sieradz-praga.pl
tel. 696-458-972

Wspomnienia pielgrzymkowe Ity Turowicz

Powspominajmy dawne sieradzkie pielgrzymki,
zanim wyruszymy na tegoroczną, 407…
 
Jeszcze inne zjawisko towarzyszyło – i nadal towarzyszy – w porze letniej Sieradzowi, i całej Polsce jak długa i szeroka. Pielgrzymki na Jasną Górę. Sieradzkie chodzą na święto Matki Bożej Częstochowskiej, obchodzone 26 sierpnia. I są jednymi z najstarszych w Polsce. Pierwsza pielgrzymka z Sieradza została zapisana w kronikach jasnogórskich w 1611 roku. Za dwa lata wyruszy czterechsetna z kolei. Charakterystycznym rysem zewnętrznym sieradzkich pielgrzymek jest piękna regionalna oprawa strojów, chorągwi i feretronów przy procesjonalnym wkraczaniu na Jasną Górę. Uroczyste przebieranie każdorazowo odbywa się na cmentarzyku św. Rocha, niedaleko Wieluńskiego Rynku. A akcentem równie charakterystycznym, ale już minionym, były towarzyszące pątnikom do początku lat 90. XX wieku malownicze, przybrane kwiatami konne wozy. Ja sama uczestniczyłam w dwóch pielgrzymkach z Sieradza – jeszcze z wozami – w 1960 (z Jolą) i 1961 roku (z mamą) – starą trasą – przez Złoczew, Wieluń, Krzepice i Kłobuck. W 1981 roku zmieniono marszrutę na nieco mniej ruchliwą i chodzi się na Burzenin, Szynkielów, Działoszyn. Potem chodziłam z warszawską, na święto Wniebowzięcia NMP, 15 sierpnia, w tym trzykrotnie z dziećmi. Ale nie mam się naprawdę czym pochwalić w porównaniu z mamą, która pielgrzymowała 30 razy (czterokrotnie z Warszawy, za inspiracją franciszkanina powiązanego z naszą rodziną, brata Cypriana Grodzkiego z Niepokalanowa, przed wojną sekretarza św. Maksymiliana Kolbego, a po wojnie osobistego fotografa księdza Prymasa Wyszyńskiego; jego siostra Zofia była żoną mego stryja, Aleksandra Turowicza).

Mama była charakterystyczną postacią pielgrzymek, w których przez dziesięciolecia uczestniczyła, ponieważ nie przysiadała na moment podczas postojów, ale zaopatrzona w podręczną apteczkę, chodziła od grupki do grupki, proponując i podając a to kropelki na serce, a to na podwyższenie lub obniżenie ciśnienia, a to na krążenie, a to na nogi czy na dobry humor, pokrzepiając na duchu. Wiele mi o tym opowiadała siostra Maria Urbanowicz, szarytka, opiekująca się podczas pielgrzymek ministrantami.

(Ita Turowicz, I wszystko w sny odchodzi. Memuar sieradzki,
Warszawa 2010)

***

Archiwalne zdjęcia z sieradzkich pielgrzymek,
1960, 1961, 1962, 1985 i 1990,
pochodzą ze zbiorów Ity Turowicz

Strona1
Wanda Turowiczowa, tu osiemdziesięciolatka,
podczas pielgrzymki na Jasną Górę, 1990

Strona2
Mama szła cztery razy z warszawską pielgrzymką na Jasną Górę
i dwadzieścia sześć razy z sieradzką; tu (rok 1985) ma siedemdziesiąt pięć lat
i proszę tylko spojrzeć, jak dzielnie kroczy…

Strona3
Malownicze, udekorowane kwiatami konne wozy towarzyszyły
sieradzkim pielgrzymkom do początku lat 90. XX wieku

Strona4
Siostra Maria Urbanowicz, szarytka, podczas jednej z sieradzkich pielgrzymek
na Jasną Górę;
„matkowała” ministrantom, dbała o ich posiłki,
czystość komeżek, wypoczynek

S1Po środku kroczy uśmiechnięta polonistka z sieradzkiego liceum, prof. Halina Wilczyńska (pozdrawia ręką), z lewej jej córka Malwinka, z prawej znana dentystka sieradzka, Stanisława „Lala” Jakubowska, 1984

Strona5

Te dwa zdjęcia ilustrują, jak zmienił się w ciągu lat przekrój
wiekowy pątników. U góry: Pielgrzymka sieradzka z 1962 roku,
w środku A. Gadzinowska; poniżej: Pielgrzymka z lat 90. XX wieku
 
Strona6
 

Strona7
Procesjonalne, w pięknej regionalnej oprawie, wejście sieradzkiej pielgrzymki,ministrantów prowadzi z prawej Włodek Paszkiewicz, 1960

Strona8
Ksiądz Antoni Maciaszek wraz z witającym sieradzką pielgrzymkę
ojcem paulinem prowadzą pielgrzymów na Jasną Górę, 1960

Strona9
Podczas powitania sieradzkiej pielgrzymki, z lewej ksiądz Antoni Maciaszek, obok ministranci Bronek Umiński, Mundek Adrian, Bogdan Miłek, 1960

Strona10
Ksiądz prałat Apolinary Leśniewski z biskupem włocławskim

Antonim Pawłowskim wśród uczestników sieradzkiej pielgrzymki,
w pierwszym rzędzie w białej bluzce Antonina Gadzinowska, obok niej
Wiesława Skrzypińska, Jasna Góra 1960

Strona11
Ksiądz prałat A. Leśniewski i biskup A. Pawłowski z sieradzkimi pielgrzymami, 1961

Strona13
Sieradzka pielgrzymka na ulicach Częstochowy,
to i następne zdjęcie wykonał brat Cyprian Maria Grodzki, franciszkanin, 1961

Strona12
… i niżej zdjęcie pokolorowane przez pana Andrzeja Kurkowskiego z Chicago, eksponujące urodę sieradzkich, tkanych w klasztorze, regionalnych zapasek

Strona15

Strona14
Sieradzcy pielgrzymi w Bazylice jasnogórskiej, z prawej na tle drzwi
Celina Nurek, Antonina Gadzinowska, Wiesława Skrzypińska,
Wanda Turowiczowa, 1961