lukasz@sieradz-praga.pl
tel. 696-458-972

Spacerkiem po sieradzkich zabytkach

Spacerkiem po zabytkach 001

Sieradzki Rynek – swój układ przestrzenny zachował od czasów średniowiecza. Oprócz centralnego placu – rynku, wytyczono wówczas także ulice, zgodnie z zasadą, że z każdego jego rogu wybiegały po dwie prostopadłe do siebie ulice. W przeszłości centralne miejsce zajmował ratusz. Dziś jego istnienie potwierdza jedynie zarys wyłożony cegłą. Bardzo charakterystyczna dla sieradzkiej starówki jest XIX – wieczna pompa.

Spacerkiem po zabytkach 002

Widok wschodniej pierzei Rynku – W odrestaurowanych kamieniczkach znajduje się obecnie Muzeum Okręgowe, w którym prezentowane są stałe ekspozycje z dziejów Sieradza, oraz wystawy: archeologiczna, etnograficzna, portretu szlacheckiego, mebli stylowych z okolicznych dworów, starodruków itp. W muzeum znajduje się także biblioteka naukowa i specjalistyczne pracownie naukowe.

Spacerkiem po zabytkach 003

Ulica Warszawska – należy do najstarszych w obrębie starego miasta. W okresie średniowiecza w większości zamieszkiwany była przez Żydów i nosiła nazwę ulicy Solnej. Obecnie jej zabudowę stanowią stylowe kamieniczki z przełomu XIX i XX wieku. W kamienicy pod numerem 1 na przełomie wieku mieściła się księgarnia Jadwigi Kowalskiej, do której często zaglądał Władysław Reymont.

Spacerkiem po zabytkach 004

Eklektyczna kamienica z drugiej połowy XIX wieku – należy do najciekawszych przykładów budownictwa eklektycznego w Sieradzu. Jej wyniosły ryzalit z trójkątnym szczytem i wieżą nawiązują do budowli obronnej.

Spacerkiem po zabytkach 005

Klasztor Podominikański – jego początki sięgają pierwszej połowy XIII wieku, kiedy to za sprawą Konrada Mazowieckiego do miasta zostali sprowadzeni dominikanie. Obecna budowla kryje w swoich murach elementy wcześniejszej budowli gotyckiej. Na krużgankach cenne rzeźby i kilkanaście obrazów, przeważnie nieznanych autorów, w większości z XVII – XVIII w. Wśród nich należy wymienić obraz „Wskrzeszenie Piotrowina” namalowany w 1647 roku przez Jana Drużla. Wyjątkowym cennym zabytkiem jest rzeźba w drewnie topolowym z lat 1420 – 1430 o wysokości 122 cm przedstawiająca Madonnę z Dzieciątkiem.

Spacerkiem po zabytkach 007

Teatr Miejski – siedziba Miejskiego Domu Kultury), niegdyś znajdowały się stajnie pocztowe. W 1874 roku przebudowano je na salę teatralną, a w 1900 roku nadano mu obecny klasycystyczny kształt. Kolejno przebudowa miała miejsce w latach 60. Obecnie teatr ma widownię na 350 miejsc.

Spacerkiem po zabytkach 008

Narożna kamienica u zbiegu ulic Zamkowej i Dominikańskiej – jest najstarszą murowaną kamienicą mieszczańską z XVII wieku, powszechnie zwana „kamienicą pojagiellońską”. Jest to budynek piętrowy, zbudowany na planie prostokąta, podpiwniczony. W części pomieszczeń zachowały się sklepienia krzyżowe, a w sali na piętrze strop belkowy nawiązujący do epoki Renesansu. Obecnie w budynku mieści się muzeum, w którym prezentowana jest stała ekspozycja przedstawiająca dzieje regionu sieradzkiego, obejmująca działy: archeologiczny, historyczny, historii sztuki i etnograficzny.

Spacerkiem po zabytkach 009

Dom Tkacza – umiejscowiony jest w Sieradzkim Parku Etnograficznym. Dom jest konstrukcji zrębowej z bali, na zewnątrz oszalowany. Budynek został przeniesiony ze Zgierza i pochodzi z drugiej połowy XIX wieku.

Spacerkiem po zabytkach 010

Drewniany budynek – o konstrukcji zrębowej był własnością bardzo znanego rzeźbiarza Szczepana Muchy ze wsi Szale. Przeniesiony do Sieradzkiego Parku Etnograficznego wraz z pozostałymi budynkami w zagrodzie. Mieści się w nim ekspozycja obrazująca oryginalne mieszkanie rzeźbiarza (meble, sprzęty, naczynia) wraz z ekspozycją jego rzeźb.

Spacerkiem po zabytkach 011

Ochotnicza Straż Pożarna – powstała w 1876 roku i jest najstarszą organizacją działającą w mieście. Remiza strażacka wraz z wyniosłą wieżą została wybudowana w latach 1923-1927. Na piętrze tego budynku funkcjonowało w okresie międzywojennym kino „Światowid”, które po wojnie zmieniło nazwę na „Nysa”.

Spacerkiem po zabytkach 012

Kapliczka pod wezwaniem św. Kajetana – Ulica Krakowskie przedmieście znana w zapiskach źródłowych od 1437 roku była głównym traktem w kierunku Krakowa. U zbiegu tej ulicy i ulicy Oksińskiego usytuowana jest w stylu neogotyckim kapliczka. W jej podziemiach znajdują się ekshumowane szczątki z dawnego cmentarza cholerycznego. Raz w roku – 7 sierpnia, w dzień imienin Kajetana, odprawiane jest tu nabożeństwo.

Spacerkiem po zabytkach 013

Budynek dawnej synagogi – Mieści się przy ulicy wodnej 7, została zbudowana w latach 1819-1824. Funkcję świątyni budowla spełniała do 1939 roku. Po przeróbkach w czasie okupacji niemieckiej budynek zatracił wewnątrz cechy zabytkowe. Obecnie zajęty jest przez firmy rzemieślnicze. W pobliżu synagogi znajdowała się mykwa – obrzędowa łaźnia żydowska.

Spacerkiem po zabytkach 015

Dawny zajazd pocztowy – pochodzący z początku XIX wieku z przybudówką od strony ulicy Ogrodowej z 1920 roku. Po rekonstrukcji i gruntownym remoncie obiekt ten zajmuje obecnie Biuro Wystaw Artystycznych.

Spacerkiem po zabytkach 014

Ulica Kolegiacka – w XV i XVII wieku zwana Farną należy do najstarszych w mieście. Wzdłuż tej ulicy znajdują się klasycystyczne, piętrowe kamieniczki z przełomu XIX i XX wieku.

Spacerkiem po zabytkach 016

Budynek przy ulicy Kościuszki 6 – został zbudowany w 1926 roku przez policjantów zrzeszonych w Spółdzielni Policji Państwowej. Pierwotnie znajdowały się w nim mieszkania dla policjantów na dole zaś sklepy. Obecnie w budynku tym mieści się min. siedziba Straży Miejskiej.

Spacerkiem po zabytkach 018

Dawny kościół ewangelicki – powstał w latach 1889-1897. Początkowo był to dom modlitwy. Uroczyste poświęcenie kościoła miało miejsce dopiero w 1925 roku. Po wojnie kościół ten był użytkowany przez parafię kościoła polsko-katolickiego.

Spacerkiem po zabytkach 019

Gmach Liceum Ogólnokształcącego im. Kazimierza Jagiellończyka – wybudowany został w latach 1922-1926. Inicjatorem budowy był powołany na tę okoliczność specjalny komitet, zaś największej pomocy finansowej udzielił ówczesny Sejmik Powiatowy.

Spacerkiem po zabytkach 020

Szpital św. Józefa – początki sięgają 1845 roku kiedy to kaliski architekt Jensch zaprojektował adaptację budynków dawnej oranżerii i pałacyków na potrzeby szpitala. W 1887 roku dobudowano do szpitala skrzydło, a w 1911 roku wybudowano pawilon zakaźny.

Spacerkiem po zabytkach 021

Panorama Sieradza – widziana od strony wałów przeciwpowodziowych przy rzece Żeglinie. Z prawej strony dominuje widok kościoła św. Stanisława wraz z zabudowaniami klasztornymi. Łamiące się dachy to panorama budynków mieszczących się przy Rynku. Z lewej strony wyłania się wieża i bryła kościoła farnego pw. Wszystkich Świętych. Na pierwszym planie widoczny starodrzew rosnący nad brzegami Żegliny, podkreślający niejako starodawność miasta. Z lewej strony miejsca, z którego obserwujemy panoramę miasta, znajduje się tzw. „Wzgórze Zamkowe”. Do końca XVIII wieku znajdował się tu zamek. Do dnia dzisiejszego nie zachowały się po nim żadne relikty.

Spacerkiem po zabytkach 022

Dworek Modrzewiowy – obecnie pełni rolę kawiarni i hotelu. Wzniesiony w XIX wieku we wsi Wrząca, gdzie był domem zarządcy. W 1863 roku służył jako szpital powstańczy. Do Parku Staromiejskiego przeniesiony w latach 60-tych naszego stulecia.

Spacerkiem po zabytkach 023

Nagrobek Antoniego Cierplikowskiego – do najciekawszych obiektów sztuki sepulkralnej starego cmentarza w Sieradzu należy nagrobek Antoniego (1884-1976). „Antoine’a”, światowej sławy mistrza fryzjerskiego. Nagrobek ten jest kopią rzeźby Xawerego Dunikowskiego i został ufundowany przez sieradzkich fryzjerów.

Spacerkiem po zabytkach 024

Kościół pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny – usytuowany jest przy ul. Mickiewicza. Został on zbudowany w 1922 roku przez ówczesnego właściciela tych terenów ks. Aleksandra Brzezińskiego, jako wotum za uratowanie życia w listopadzie w 1918 roku. W okresie międzywojennym funkcjonowała w pobliżu szkoła zawodowa dla sierot oraz zakład graficzny, gdzie wydawany był tygodnik „Ziemia Sieradzka”.

Spacerkiem po zabytkach 025

Budynek dworca kolejowego – w 1902 roku Sieradz otrzymał połączenie kolejowe, kiedy to została budowa linii kolejowej łączącej Łódź z Kaliszem. We fronton budynku wmurowano w 1972 roku tablicę upamiętniającą ofiary bombardowań lotnictwa hitlerowskiego w dniach 2-4 września 1939 roku.

 

Spacerkiem po zabytkach Sieradza
Rysunki: Edward Marciniak
Tekst: Jan Pietrzak
Sieradz 2000